اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی چیست؟

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

بعضی از افراد برای مقابله با چالش‌های زندگی، روشی انعطاف‌ناپذیر و سختگیرانه در پیش می‌گیرند. آنها به ندرت رفتار خود در واکنش به رویدادها را تغییر می‌دهند و یا رفتار جدیدی یاد می‌گیرند. این افراد علاوه بر اینکه در زندگی خود دچار مشکل می‌شوند، در زندگی دیگران نیز دردسرساز هستند. این ویژگی‌ها در کسانی دیده می‌شود که از اختلالات شخصیت رنج می‌برند.

اختلالات شخصیت بر اساس شباهت‌های توصیفی آنها به سه دسته تقسیم می‌شوند. افراد مبتلا به اختلالات گروه A (اختلالات شخصیت پارانویید، اسکیزویید، اسکیزوتایپال) که معمولا رفتارشان عجیب و غریب به نظر می‌رسد. گروه B (اختلال شخصیت ضداجتماعی، مرزی، خودشیفته و نمایشی) که رفتاری هیجانی، دراماتیک یا غیرقابل پیشبینی دارند. گروه C (شامل اختلال شخصیت اجتناب‌گر، وابسته و وسواسی-اجباری) که وجه تشابه این اختلالات ترس و اضطراب است.

برای پاسخ دادن ساده به پرسش اختلال شخصیت مرزی چیست می‌توان گفت از ویژگی‌های اصلی اختلال شخصیت مرزی یا بوردرلاین Borderline Personality Disorder (BPD) بی‌ثباتی در روابط شخصی، عدم اعتماد به نفس، تغییر دائمی در طرز فکر و عقیده درباره خود، نوسانات خلقی (تغییر مود) غیر قابل پیشبینی و رفتار و اعمال بی‌پروا است، یعنی بدون فکر و ناگهانی عمل می‌کند و خودکنترلی ندارد. این ویژگی‌ها عمومیت دارند و از کودکی شروع شده اند.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی به شدت از طرد شدن می‌هراسند. این حالت باعث می‌شود از اولین ملاقات با دیگران با آنها بچسبند و رابطه‌ای صمیمی و پر از کشمکش را آغاز کنند. با این حال اگر احساس کنند که طرف مقابل به او اهمیت نمی‌دهد و ارزشی برایش قائل نیست به همان سرعت رابطه را پایان می‌دهد. در این حالت بسیار نامتعادل و هیجانی می‌شوند و در نهایت دچار سردرگمی خواهند شد.

مبتلایان به این اختلال بسیاری از مواقع افراد را همچون فرشته و بعضی دیگر را مثل شیطان تصور می‌کنند، پدیده‌ای که در اصطلاح به آن Splitting یا تفکر سیاه و سفید گفته می‌شود. به همین دلیل است که افراد مبتلا در طول زندگی خود به طور دائم و مکرر روابط میان فردی بی‌ثبات و پرتنشی را تجربه می‌کند. مهارت‌های مقابله‌ای در آنها ضعیف‌تر، تعداد و شدت تحریف‌های شناختی آنها بیشتر است. این عامل ارتباط صمیمانه یا ازدواج با افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی را بسیار دشوار می‌کند.

یکی دیگر از مشکلات رفتاری شایع در میان افرادی که از اختلال شخصیت مرزی رنج می‌برند، دوره‌های طولانی و پرتعداد افسردگی همراه با افکار خودکشی است. فرد ممکن است به طور مکرر رفتار انتحاری از خود نشان دهد و یا از ژست خودکشی و تهدید به خودکشی استفاده کند. گاهی نیز رفتارهای خودزنی از خود نشان می‌دهد.

حدود 44 درصد از افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی به مجموعه‌ای بزرگتر به نام طیف اختلال دوقطبی تعلق دارند و این پدیده می‌تواند تغییرات خلقی مداوم و غیرقابل پیشبینی آنها را توضیح دهد. طیف اختلال دوقطبی مجموعه‌ای از اختلالات است که هم اختلال دوقطبی و هم اختلال شخصیت مرزی را دربر می‌گیرد. چون اثبات شده که در اختلال دوقطبی یک عنصر ژنیتیک مهم وجود دارد، بنابراین می‌توان با اطمینان زیاد  نتیجه گرفت که حداقل بعضی عارضه‌های اختلال شخصیت مرزی ارثی هستند.

کشف مهم دیگر این است که در بیش از نیمی از افراد مبتلا به اختلال مرزی، استرس پس از سانحه هم دیده می‌شود. این همایندی به موازات نگرش برخی روانشناسان بالینی است که اعتقاد دارند اختلال شخصیت مرزی می‌تواند نوعی PTSD باشد، به خصوص با در نظر گرفتن این که بسیاری از این افراد در کودکی از نظر سوء استفاده جنسی یا بدرفتاری فیزیکی، تجربه‌های تروماتیک داشته‌اند. حداقل دستاورد اطلاعات اخیر این است که اختلال شخصیت مرزی نوعی سبک رفتاری را نشان می‌دهد که ممکن است فرد  را در خطر انواع زیادی از سایر اختلالات روانی قرار دهد.

بعضی نظریه‌های سایکودینامیک مثل نظریه روابط شئ عقیده دارند که انسان‌ها دنیای خارج را بر اساس دیدگاه‌هایی مورد توجه قرار می‌دهند که از افراد مهم زندگی خود در کودکی آموخته‌اند. اگر این افراد محبت و حمایت کافی نشان نداده باشند، احتمالا کودک دچار من (ego) ضعیف می‌شوند. در نتیجه فرد در بزرگسالی با عدم اعتماد به نفس، وابستگی شدید، ترس از جدایی و تنهایی که همگی از خصوصیات اصلی اختلال شخصیت بوردرلاین هستند، دست و پنجه نرم خواهد کرد.

اختلال شخصیت مرزی خاموش

نوع دیگری از این اختلال شخصیت که به لحاظ تشخیصی نیز بسیار پیچیده‌تر از نوع کلاسیک آن است، اختلال شخصیت مرزی خاموش نامیده می‌شود. این افراد علائم را درونریزی کرده و به طور معمول در مواجهه با آن موضع انکار را انتخاب می‌کنند. به ندرت رفتار پرخاشگرانه یا تکانشی از خود نشان می‌دهند. در عوض در درون خود نوعی دشمنی و خشم را پرورش می‌دهند و به شکل خودتخریبگرانه‌ای این احساسات منفی را به طور بالقوه در خود نگه می‌دارند. همین امر سبب می‌شود تا این افراد به عنوان فرد دارای اختلال شخصیت تشخیص داده نشود.

تست اختلال شخصیت مرزی

تست اختلال شخصیت مرزی یکی از مهمترین ابزاری است که توسط روانشناسان بالینی برای تشخیص این اختلال به کار گرفته می‌شود. این آزمون یکی از دقیق‌ترین تست‌های طراحی شده است اما باید توجه داشت که برای تحلیل آن نیاز به دانش و تجربه‌ی کافی وجود دارد و تست‌های آنلاین تنها برای مواردی که افراد دچار اضطراب قرار گرفتن در محیط‌های ناآشنا می‌شوند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت بوردرلاین در بحث درمان درست نقطه مقابل افراد با اختلال ضد اجتماعی هستند. همان‌گونه که فرد مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی به ندرت می‌پذیرد که مشکل دارد و طلب کمک می‌کند، فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی از این موضوع بسیار ناراحت است و حتی بیش از افراد مبتلا به اختلالات خلقی و یا اختلالات اضطرابی به دنبال درمان می‌رود. تحقیقات حاکی از این است که دارودرمانی با داروهای ضد تشنج (مانند داروهایی که برای افراد مبتلا به صرع تجویز می‌شود) و بعضی آنتی‌سایکوتیک‌های جدیدتر می‌توانند برای درمان سمپتوم‌های اصلی مثمر ثمر باشند. سومصرف مواد پایبندی نداشتن به مصرف دارو یا ترک جلسات روان‌درمانی باعث کاهش موفقیت روش دارو درمانی است.

یکی از موفق‌ترین درمان‌ها که در مورد آن تحقیقات بسیاری نیز انجام شده است، رفتار درمانی دیالکتیک است. در این رویکرد به افراد کمک می‌شود تا با عوامل استرس‌زایی که محرک رفتارهای تکانشی است مقابله کنند. در گام اول رفتارهای منجر به خودزنی و سپس رفتارهایی که روند روان‌درمانی را مختل می‌کنند و در نهایت رفتارهایی که کیفیت زندگی بیمار را پایین می‌آورد بهبود می‌یابند.

 


کلیه حقوق برای روانشناس خوب محفوظ است.